Войти

Қантты диабет

PN-T-010

РЦРЗ (Республиканский центр развития здравоохранения МЗ РК)
Версия: Архив - Аурулардың диагностикасы және емдеу хаттамалары (Приказ №764, 2007, №165, 2012)

Инсулинзависимый сахарный диабет (E10)

Анықтамасы

Анықтамасы


Анықтамасы

Қантты диабет (ҚД) – бұл созылмалы гипергликемиямен мінезделетін, 
инсулиннің серециялануы, инсулиннің əрекеті немесе осы екі факторлардың ақауларының нəтижесі болып табылатын, метаболикалық (алмасулық) топтағы аурулар.

 
Хаттама коды: PN-T-010 "Қантты диабет"
Терапевтикалық саладағы медициналық пункттар үшін
АХЖ-10 бойынша коды (кодтары):
Е10 Инсулинге тəуелді қантты диабет
Е11 Инсулинге тəуелсіз қантты диабет
Е12 Тамақтану жетіспеушілігімен байланысты қантты диабет
Е 13 Қантты диабеттің басқа да анықталған түрлері
Е 14 Анықталмаған қантты диабет
Мобильное приложение "MedElement"

- Профессиональные медицинские справочники. Стандарты лечения 

- Коммуникация с пациентами: онлайн-консультация, отзывы, запись на прием

Скачать приложение для ANDROID / для iOS

Мобильное приложение "MedElement"

- Профессиональные медицинские справочники

- Коммуникация с пациентами: онлайн-консультация, отзывы, запись на прием

Скачать приложение для ANDROID / для iOS

Жіктемесі


Жіктемесі

Диабеттің негізгі типтері: ҚД 1 жəне ҚД 2.

 
1 типтегі Қантты диабет (ҚД 1) – инсулиннің абсолюттік тапшылығымен шартталған, көмірсу, сонан соң метаболизмнің басқа да түрлерінің бұзылыстарына алып келетін, полиэтиологиялық синдром. ҚД 1 ұйқы безінің инсулинөндіруші клеткаларының (аутоиммундық нұсқасы) немесе кенеттен (идиопатиялық нұсқасы) аутоиммундық бұзылыстар нəтижесінде дамиды. Ауру көбінесе 30 жасқа дейінгі тұлғаларда дамиды (20-25% жағдайларда кешірек).
 
2 типтегі қантты диабет (ҚД 2) – инсулиннің абсолюттік тапшылығымен шартталған, көмірсу, сонан соң метаболизмнің басқа да түрлерінің бұзылыстарына алып келетін, полиэтиологиялық синдром. Ауру көбінесе 35-40 жастағы тұлғаларда дамиды (90%).

Қауіп-қатерлі факторлар


Қауіп қатерлі факторлар:
 
ҚД 1 Қауіп-қатерлі факторлар: 1 ҚД бойынша тұқымқуалаушылық, бірқатар инфекциялық аурулар (қызамық, тұмау жəне т.б.).
 
ҚД 2 қауіп-қатерлі факторлар: ҚД бойынша бай тұқымқуалаушылық, семіздік, АГ, анамнездегі гестациялық ҚД, 4,0 кг жəне одан көп салмақпен туылған балалар, 4,0 кг жəне одан көп салмақпен бала туған əйелдер.

Диагностика


Диагностика критерилері
 
1 типтегі ҚД жарқын манифестті басталады: шөлдеу, полиурия, салмақтың азаюы, əлсіздік жəне т.б. Диабеттің бұл түрі көбінесе жастар, оның ішінде балалар үшін мінезді.
 
1 типтегі Қантты диабеттен, 2 типтегі Қантты диабеттің айырмашылығы, ол науқас пен дəрігер үшін байқалмай басталады. Симптомдар өзіндік ерекшеліксіз жəне де басқа да көптеген аурулар кезінде кездесуі мүмкін: əлсіздік, дəмкестік, еңбекке қабілеттіліктің төмендеуі. 2 типтегі ҚД жиірек дене салмағының артуымен қарт адамдарда кездеседі. Бірақ соңғы жылдары балалар арасында бұл аурудың жиілеп кеткендігі байқалады.
 
Көмірсу алмасу жағдайын зерттеуге көрсетілімдер:
1. Бірінші туыстың линиясындағы туыстарда қантты диабеттің болуы.
2. Семіздік.
3. 4,0 кг жəне одан көп салмақпен туылған балалар.
4. 4,0 кг жəне одан көп салмақпен бала туған əйелдер.
5. Анамнезінде гестациондық диабеті бар əйелдер.
6. АГ. 140/90 мм. с.б..
7. Анамнездегі гипергликемия.
8. Кардиоваскулярлық бұзылыстардың болуы.
 
Классикалық симптомдар (шөлдеу, полиурия, əлсіздік, жүдеу) болған кезде, сонымен қатар олардың болмаған жағдайында да, қантты диабеттің диагностикасы келесі алгоритм бойынша жүзеге асырылуы қажет.

Емдеу тактикасы


Емдеу тактикасы - дəрігермен анықталады.
 
Семіздік барлық түрінде ұсынылады
1. Өмір салтын өзгерту:
- белсенді режим;
- темекі тартпау;
- тамақтануды өзгерту: майлы, тəтті, ұннан жасалған тамақтарды шектеу; жеміс-жидектер, көкөністерді пайдалану;
- өзін өзі бақылау – дұрыс тамақтану, физикалық белсенділік, гликемияны өзін бақылауға үйрену үшін, диабет мектебіне жіберу (немесе эндокринологқа).
 
Негізгі диагностикалық шаралар тізімі:
1. Бойын, дене салмағын өлшеу.
2. ОТ жəне ОБ, ОТ/ОБ индексін анықтау.
3. Артериалық қысымды өлшеу.
 
ФАП медициналық персоналы білу қажет:
- науқастардың салмағын өлшеуді, артық салмақта дəрігерге жолдау;
- аймақтық регистрге барлық науқастардың деректерін беріп отыру;
- ҚД науқастарға қолдау көрсету жəне бақылау, өзін-өзі бақылау көрсеткіштерін тексеру (науқастардың өзі өлшеген, қандағы қант деңгейі, зəрдегі кетон денелері);
- ҚД кезінде тамақтануды жоспарлау маңыздылығын білу;
- ҚД науқастардың өзін-өзі бақылау көрсеткіштерін тексеріп отыру;
- ҚД науқастардың ахуалы нашарласа, дер кезінде дəрігерге жолдау;
- тұрақты тексерулерді ұйымдастырып, емделушілерді мамандандырылған клиникаларға: эндокринологқа, офтальмологқа, невропатологқа немесе хирургқа жолдап отыру, олардың тағайындамасын орындауды бақылау;
- тұрғындарға ҚД қауіп-қатерлі факторларын түсіндіру, салауатты өмір салтын жүргізуді насихаттау;
- жылына екі рет жоғары қауіпті ҚД науқастарды (яғни, артық дене салмағы бар, жанұялық диабеттік анамнезі бар, жүктілік кезінде анамнезінде диабет бар науқастарды) глюкоза деңгейін аш қарынға жəне тамақтан соң 2 сағттан кейін кезеңдік өлшеуге жолдау.
 
Негізгі жəне қосымша дəрі-дəрмектер тізімі
Кома кезінде – тез арада қандағы глюкоза деңгейін анықтау. Гликемия 2,8 ммоль/л жəне төмен болса – тамырішіне 40 мл 40% глюкоза немесе бұлшықетішіне гликагон, науқасты стационарға жеткізу.

Жоғары гликемия кезінде, науқастың тыныс шығарған ауасында 
ацетон иісі немесе ацетонға зəрдің оң анализі болса – қысқа əсердегі инсулинді физиологиялық ерітіндіде араластырып вена ішіне құю 0,1 бір/кг/сағ есебінен жəне стационарға тасымалдау.
 
ҚД қосылған аурулар кезінде (ЖИА, артериалық гипертензия, миокард инфаркты, инсульт жəне т.б.), – тиісті хаттамаларға сəйкес жəрдем.
 
Жабдықтар тізімі:
1. Бой өлшегіш.
2. Медициналық таразылар.
3. Сантиметрлік лента.
4. АҚ өлшеу аппараттары.
5. ФАП персоналдары мен емделушілер үшін салауатты өмір салты туралы медициналық əдебиет.
 
Ем тиімділігінің индикаторлары: ҚД науқастарды жəне ҚД қауіп қатерлі факторларымен науқастарды анықтау, оларды ем алу үшін дəрігерге жолдау, дəрігер тағайындауларын орындауды, дене салмағының динамикасын бақылау, салауатты өмір салтын жүргізу, диабет профилактикасы туралы тұрғындар арасында санитарлық - ағартушылық жұмыстар.

Госпитализация


Госпитализациялау үшін көрсетімдер
 
Науқас дəрігер консультациясына жіберіледі:
1. ҚД күдік болғанда.
2. ҚД науқастың ахуалы нашарласа.

Ақпарат

Пайдаланған әдебиеттің тізбесі

  1. Аурулардың диагностикасы және емдеу хаттамалары (Приказы №764 - 2007, №165 - 2012)
    1. Хаттаманы дайындау барысында пайдаланылған əдебиеттер: 1. Консенсус по диагностике и лечению сахарного диабета, заболеваний щитовидной железы, метаболического синдрома. Б.Р. Базарбекова, М.Е. Зельцер, Т.Ф. Косенко, Ш.С. Абубакирова. Астана, 2005 2. Профилактика через первичное здравоохранение /Под ред. L. Dobrossy. - Одиссей, 2003.168 с. Примечания: 1. ИМТ – индекс массы тела. Высчитывается по формуле: вес в кг / (рост в м).. В нормеу женщин - до 25кг/м., у мужчин – до 27кг/м. 2. ОТ – окружность талии 3. ОБ – окружность бедер

Ақпарат


Əзірлеушілер тізімі: Абубакирова Ш.С., АМДБЖИ ересектер эндокринологиясы кафедрасы.

Қазықтаулы файлдар

Назар аударыңыз!

  • Занимаясь самолечением, вы можете нанести непоправимый вред своему здоровью.  
  • Информация, размещенная на сайте MedElement и в мобильных приложениях "MedElement (МедЭлемент)", "Lekar Pro", "Dariger Pro", "Заболевания: справочник терапевта", не может и не должна заменять очную консультацию врача. Обязательно обращайтесь в медицинские учреждения при наличии каких-либо заболеваний или беспокоящих вас симптомов.  
  • Выбор лекарственных средств и их дозировки, должен быть оговорен со специалистом. Только врач может назначить нужное лекарство и его дозировку с учетом заболевания и состояния организма больного.  
  • Сайт MedElement и мобильные приложения "MedElement (МедЭлемент)", "Lekar Pro", "Dariger Pro", "Заболевания: справочник терапевта" являются исключительно информационно-справочными ресурсами. Информация, размещенная на данном сайте, не должна использоваться для самовольного изменения предписаний врача.  
  • Редакция MedElement не несет ответственности за какой-либо ущерб здоровью или материальный ущерб, возникший в результате использования данного сайта.
На главную
Наверх